Close

Artikelen

Be Martyrs for Human Rights: The religious humanistic concept of rights (Huquq) in classical Islam as seen in the tafsir of Raghib al-Isfahani (d. 502 AH)

In my academic research on human rights concepts in classical and modern Islamic thought, the Qur’an exegesis of the medieval lexicographer and ethicist Rāghib al-Isfahānī (d. 502 AH/1108 CE) is one of the most fascinating works I have come across. There is little known on Rāghib’s life, but most of his works have survived. He wrote works on Arabic literature and grammar, but he is known especially for two works; his theological-philosophical work on society, Shari’a and human welfare, which has influenced Islamic scholars as al-Ghazālī (d. 1111 CE), and his Qur’anic lexicon (Mufradāt fī gharīb al-Qur’ān) which for centuries has been a general reference for Qur’an scholars and commentators. Lesser known is his Qur’an exegesis (tafsīr) which has partially survived (it…

Read More

Mystica: Hun bestaan en autoriteit in de islamitische geschiedenis

Als je een boek openslaat over islamitische mystiek, vind je daarin grote namen, zoals Ibn al-‘Arabi, Ghazali en al-Hallaj. Opvallend is het gebrek aan vrouwennamen. Dit is niet alleen zo binnen de islamitische mystiek, maar in de religieuze geschiedenis in het algemeen. Farid al-Din Attar (gest. 1220-1230 AD) was een grote naam die niet alleen over mannen, maar ook over Rabi’a van Basra schreef. Maar was Rabi’a de enige vrouw? Op welke manier werden de moslimmystica en hun daden gezien door hun broeders, en welke autoriteit werd aan hen toegekend? De mystiek gaat om het ervaren van het Goddelijke en hierin zien we een duidelijke link met het soefisme. Mystiek is breder dan het soefisme, maar vaak worden beide termen…

Read More

De Koningin van Sheba

Elke keer weer schrik ik hoeveel mensen het verhaal in de Qur’an over Bilqis niet kennen. En dat terwijl het om twee hele grote en belangrijke redenen een unicum is. In soera An-Naml, wordt gesproken over een moedige en bijzondere vrouw. Zij is de koningin van een volk dat de zon aanbidt. Hoewel zij niet bij naam genoemd wordt zijn geleerden het eens dat haar naam Bilqis of Balqis was. Ze wordt omschreven als een rijke en wijze heerser over de mensen van Saba (Sheba), een gebied dat in het huidige Jemen ligt. In de Qur’an staat geschreven dat Bilqis een koningin was die ‘van alles heeft gekregen en een geweldige troon heeft’ (Q27:23). Deze geweldige troon kun je op…

Read More

De preek van de afscheidsbedevaart van de profeet Mohammed “O Allah, wees mijn getuige!

Tien jaar na zijn hidjra (emigratie) naar Medina ging de profeet Mohammed (vzmh) op haddj (bedevaart) naar Mekka. De handelingen die de Profeet toen uitvoerde, vormen nu nog steeds de vaste rituelen van de haddj. Bovendien hield de Profeet op de negende dag van de maand dzul-hiddja in de vallei van de berg Arafat een toespraak of preek. Hij begon deze met de woorden: “O mensen! Luister aandachtig naar mij, want ik weet niet of ik na dit jaar hier weer onder jullie zal zijn. Luister daarom nauwkeurig naar wat ik zeg en geef deze woorden door aan degenen die vandaag niet aanwezig konden zijn.” Korte tijd daarna is de profeet Mohammed overleden. Zijn preek, die vele wijsheden en aanwijzingen…

Read More

Meerdere wetscholen: Zegen of vloek?

De islamitische traditie kenmerkt zich door eenheid in verscheidenheid. Zo is Allah absoluut één en ondeelbaar, maar heeft Hij (meer dan) 99 attributen. De godsdienst is bij God één, maar er zijn vele profeten, boodschappers en geopenbaarde boeken. De Qur’an, het laatste woord van God, is één, maar er zijn meerdere uitleggen. Er is één laatste Profeet (vrede zij met hem), maar er zijn verschillende biografieën en hadithverzamelingen. Pluriformiteit zien we ook in de verschillende klassieke islamitische wetenschappen: de systematische theologie (kalam) kent verschillende scholen, in de mystiek is sprake van verschillende broederschappen en als het gaat om het islamitisch recht (shari’a) en de jurisprudentie (fiqh) kennen we een aantal wetscholen, die elkaar erkennen en respecteren ondanks hun verschillen. Hoe…

Read More

Koranverzen zijn geen wiskundesommen Interview over ‘Adam of Aap?’

Hoe kijk je naar de wereld en naar God? En welke plek neemt wetenschap hierin in? Zijn religie en wetenschap met elkaar in conflict of juist wél te combineren? In de zesdaagse cursus Islam en Wetenschap – ‘Adam of Aap?’ gaan docenten Arnold Yasin Mol en Kamel Essabane hier dieper op in, en met verrassende inzichten. ‘Je kunt niet zeggen: hier is hoe DE Islam aankijkt tegen het ontstaan van leven en de schepping van de aarde en de kosmos, simpelweg omdat er meerdere visies zijn. Dat weten veel moslims niet.’ Wat bedoelen we met religie en wat bedoelen we met wetenschap? Alles begint met een heldere afbakening van deze twee begrippen, legt docent Arnold Yasin Mol uit. “We staan…

Read More

Marrakesh Verklaring over religieuze minderheden Samenvatting van de Marrakesh Verklaring over de rechten van religieuze minderheden in Overwegend-moslimmeerderheid Gemeenschappen

Roepen moslimgeleerden en intellectuelen over de hele wereld op om een jurisprudentie van het begrip “burgerschap” (li-ta’sil mabda’ al-Muwaṭanah) te ontwikkelen, die inclusief is voor diverse groepen. Deze jurisprudentie zal geworteld zijn in de islamitische traditie en beginselen en rekening houden met mondiale veranderingen. Sporen moslim onderwijsinstellingen en overheden aan een moedige herziening van educatieve curricula die eerlijk en effectief enig materiaal behandelen dat aanzet tot agressie en extremisme, leidt tot oorlog en chaos, en leidt tot de vernietiging van onze gedeelde samenlevingen; Roepen politici en besluitvormers op om de politieke en juridische stappen te nemen die nodig zijn om een constitutionele contractuele relatie tussen de burgers te vestigen, en alle formuleringen en initiatieven te ondersteunen die gericht zijn op…

Read More

Filosofie is als een vriendin Interview over ‘Islamitische filosofie’

Het leven achterwaarts begrijpen om het voorwaarts te kunnen leven: filosofie. Niet alleen voor de happy few. Als het aan filosofiedocent Kamel Essabane ligt, maakt hij de academische ideeën over islamitische filosofie voor een breed publiek toegankelijk. En maar goed ook, want zeg nou zelf: weet jij wat de ideeën van grote islamitische denkers als Al Ghazali, Al Kindi en Ibn Rushd waren? En wat hebben we er vandaag de dag aan? Dat leer je in de Fahm-cursus ‘Islamitische filosofie’, inclusief hedendaagse denkers. Filosoferen: elk mens met een goed stel hersens kan dat, of toch niet? De kunst van het overpeinzen, lijkt door de eeuwen heen voorbehouden aan een elitaire groep denkers. Toch is filosoferen iets dat iedereen in meerdere of…

Read More

Gedicht van Hassan bin Thabit (ra) Gedicht (Qasida) van de Sahaba Hassan bin Thabit (ra)

Hassan bin Thabit een metgezel én tevens de bekendste dichter van de Boodschapper van Allah,- Allah zegene hem en brenge hem heil. Volgens een overlevering liet de Boodschapper van Allah, – Allah zegene hem en brenge hem heil, Hassan de minbar bestijgen om zijn prachtige gedichten ter ere van de stichter van de Islam voor te dragen. Een bijzonder intrigerende ode (Qasidah) aan de stichter van de Islam is de “Siraaj wa Haadin” ( “ Een lichtbron en een Gids”).

Read More